yıllık popüler

kendi aptallığını bile bile aynı hatayı yapanlara söylenen klasik cümle, pek bilmeyende yokturdur ama arşivde olmazsa olmaz diye yazayım istedim.

bu arada turşu suyu ve şalgamın vardır böyle bir etkisi. cümle olduğu gibi de gayet kullanılabilirdir bundan dolayı.

herkesin yaptığı yanlışa ortak olmayınca aslında yanlışı onlar değilde sen yapıyormuşsun gibi suçlama şeysi.

herkes osurduğunda siz siz olun sıçmayın, osurmayın!

derdi tasası olmayanlar için kullanılır, gamsız arkadaşınıza söylemelik.

boş boş durmak çokda iyi değil, bazen hiç olmadık şeylere sararsın, şeytana bile yaramaz boş kalmak, boş beleş adamlara.

boşluk insanı deli eder, zarar verir. şeytan gibi bir yaratık bile işsizlikten akrabasına musallat olur, bir şeylerle meşgul olmak lazım yoksa şeytan gibi kendi kendine bela açarsın.

güçlü görünen biri zora düştüğünde, normalde ses edemeyenlerin bile cesaret bulup üstüne çıkacağını anlatan küfürlü bir söz.

yani ayı güçlü ve heybetliyken kimse yanaşamaz ama sendeledi mi en yakını bile taşak geçmeye başlar. burada anlatılan şey, kudret sarsılınca saygının da hızla buhar olmasıdır. dün önünde el pençe duranlar, bugün taşaklarınla oyuncak gibi uğraşır. sözün olayı, otorite düşmeye başlayınca en küçüğün bile hadsizleşmesini, ayı ve taşak üzerinden küfürlü bir dille anlatmasıdır.

birinin ne yaparsa yapsın artık gözden düştüğünü, kendini toparlasa bile boşuna uğraştığını anlatan küfürlü bir söz. adam isterse bütün sirk numaralarını aynı anda yapsın, yine de gözünde bir boka yaramaz hale gelmiştir. burada mesele beceri değil, kredinin tamamen tükenmiş olmasıdır. öyle bir noktaya gelinmiştir ki ne kadar efor harcarsa harcasın, yaptığı her şey nafile görünür. kuşu ağzıyla tutması ayrı rezillik, güvercini götüyle yakalaması ayrı marifet ama yine de toparlayamaz; çünkü bazıları bir kere sıçtı mı, üstünü parfümle kapatsa da bok kokusu kalır.

aceleye getirilen işin özensiz, eksik ve dayanıksız olacağını anlatan küfürlü bir atasözü.

çok hız yapınca geride iz bile doğru dürüst kalmaz, yapılan iş de üstünkörü olur. ortada hareket vardır ama bereket yoktur, sonuç desen iki yağmurda akıp gider. burada dalga geçilen şey, hızlı olmayı marifet sanan aceleci kafadır. sanki çabuk bitince iyi yapmış gibi gezer ama elinden çıkan şeyin tadı da yok, kalıcılığı da yok. kısacası apar topar yapılan işten hayır gelmez, bok bile düzgün düşmez.

hem riskli işe girip hem de en ufak bedeli bile ödemeden çıkmak isteyen, uyanıklığı fazla kaçmış tipleri anlatan küfürlü bir söz. yani suya gireceksin ama ıslanmamayı bekliyorsun. yok öyle bir dünya. bir işe el atıyorsan onun zahmeti, riski, rezilliği de gelir peşinden.

anlatılmak istenen şey, her nimeti isteyen ama külfete gelince götünü kenara çeken kafadır. dereyi geçmek istiyorsan biraz su yiyeceksin, biraz üşüyeceksin, bazen de taşakların bile nasibini alacak. kısacası hem boka bulaşıp hem tertemiz kalma hayali, açgözlü saflığın küfürlü özetidir.

gerçekleşme olasılığının çok düşük olduğu durumlarda kullanılan küfürlü bir mecaz. o işin oması için kıyamet kopması lazım, bazen eşek gibi çalışsanda o sik asla güneş görmez, hayatın acı gerçeğidir buda.

bazen bazı gerçekleri olduğu gib kabul etmek lazım.

bitmiş, tükenmiş, hayır gelmeyecek birinden hâlâ bir şey beklemenin sonunda eline sadece daha büyük rezillik geçeceğini anlatan küfürlü bir söz. zaten umudu kesilmesi gereken yerden hâlâ fayda bekliyorsan, alacağın şey iyilik değil yeni bir bok olur.

işe yaramaz hale gelmiş birinden medet ummanın aptallığıdır. adamdan hayır çıkmaz, çıksa çıksa son bir osuruk ya da suratına patlayacak bir sıçış çıkar. kısacası ne ölüden destek beklenir ne de bitmiş işten sonuç, kurcaladıkça eline geçen tek şey daha fazla bok olur.

başkasını bilmeyen, kıyas görmeyen adamın elindeki şeyi gereğinden büyük, önemli ve heybetli sanmasını anlatan küfürlü bir söz. ortada başka örnek görmeyince elindeki ufacık şeyi harp silahı gibi anlatmaya başlarsın.

burada taşak geçilen şey, tecrübesizlikten doğan boş özgüvendir. adam kimseyle kıyas yapmamış, ölçü görmemiş, sanıyor ki elindeki mal savaş çıkarır. halbuki biraz etraf görse, o piyade tüfeği sandığı şeyin anca cebe sığacak kadar iddiası olduğunu anlayacak. kısacası görgüsüz özgüvenin, bilgisiz övünmenin ve kendi malını destanlaştırmanın küfürlü özeti gibi çalışır.

iş işten geçtikten sonra yapılan süsün, ilginin ya da jestin hiçbir boka yaramayacağını anlatan küfürlü bir söz.

ölü göte kına yakılmaz, yani can gitmiş, iş bitmiş, sen hâlâ süs peşindesin. burada anlatılan şey, zamanında yapılmayan şeyin sonradan gösterişle telafi edilemeyeceğidir. adam diri iken yüzüne bakmazsın, işi düşerken ortada yoksundur, sonra bok çıkınca kına yakıp anlam yüklemeye kalkarsın. ama nafile, ölü göt ne kınadan anlar ne de gecikmiş değerden. kısacası bazı şeyler vaktinde yapılır, sonrası sadece boş tantana ve mezar üstü artistliğidir.

ağız gevşedikçe muhabbetin ölçüsünün kaçacağını, insanın konuşa konuşa kendini zor duruma sokacağını anlatan küfürlü bir söz. muhabbet uzadıkça insan kendini tutamaz, ağzından çıkanla bir yerlerini de açığa verir. önce iki kelime edilir, sonra iş büyür, sır çıkar, açık verilir, en sonunda da göt ortada kalır.

fazla konuşmanın insanı ele vermesidir. dilin ayarı kaçtı mı, başta sadece laf saçıyorsun sanırsın ama biraz sonra rezilliğini de kendi elinle sergilersin. kısacası her gevezeliğin sonu bilgi değil, bazen dümdüz göt açıklığıdır.

arzunun ve fırsatın denk geldiği yerde, işlerin fazla zorlamaya gerek kalmadan kendiliğinden yürüdüğünü anlatan küfürlü bir söz. ortada heves de varsa fırsat da varsa, kimse ekstra naz yapmaz, iş zaten kendiliğinden ilerler.

bazı durumların zorlamayla değil uygun ortamla yürür. nasip oluştu mu uçkur çözmek için ayrı çabaya bile gerek kalmaz. biraz cinsellik, biraz kader, biraz da fırsatçılık kokan bu söz, istekle imkan birleşince insanın ne kadar hızlı gevşediğini küfürlü bir dille tiye alır.

hazırlıksız işe girenin, iş ciddiye binince panikle çare aramasını anlatan küfürlü bir mecaz. en başta iki dakikalık hazırlık yapmadığın için, sonradan rezil gibi çözüm kovalamak zorunda kalırsın. taş burada son anda bulunan dandik kurtarıcıdır, ama mesele zaten o taş aratacak kadar salakça davranmandır. plansızlığın boklu sonucu, panikle eğilip bükülmenin atasözü olmuş hali.

başkalarına domalmamak için sağlam adımlarla ilerlemek lazım.

bir işin hazırlığı ya da kaynağı çok uzaklarda yürürken, etkisinin ya da tantanasının bambaşka yerde görüldüğünü anlatan küfürlü bir söz. işin asıl emeği, hazırlığı, zahmeti uzak diyarlarda döner ama cakasını başka biri gelip burada sallar. biri nal çakar, öteki taşak geçer gibi ortada gezer.

burada anlatılan şey, emekle gösterişin aynı yerde olmamasıdır. işin mutfağında başkası sürünür, havasını başka biri basar. kısacası nal fizan'da çakılır, ama sik sallama kısmı her zamanki gibi en rahat yerde yapılır.

güçsüz, korumasız, saf olanı herkes kullanıp istismar edeceğini anlatan küfürlü bir mecaz.

külahsız deliyi herkes siker, yani deli gibi davranıp külahını başına takmazsan, millet sıraya girer seni sikmeye, koruma kalkanı olmadan meydanda kalmak gibi. espiri burada devreye girer, çünkü delilik bir külahla gizlenir ama külahsız olursan herkesin oyuncağı olursun.

eline geçen nimetin kıymetini bilmeyip, yokluk içinde bile şımarıklık ve nankörlük yapan tipleri anlatan küfürlü bir söz. ortada doğru dürüst bir şeyin yokken eline geçenle yetinmek yerine, bir de nazlanıp kusur arıyorsun. burada taşak geçilen şey, yokluktan çıkıp rahat yüzü görmeden kapris kasan kafadır. adam sik bulmuş ama derdi yine bitmemiş, bu sefer de taşakların ağırlığına laf ediyor. kısacası bazıları yoksulluktan değil, doymak bilmeyen memnuniyetsizlikten perişandır, eline ne verirsen ver yine bir yerinden mızmızlanır.

olmayacak şeyleri peş peşe sıralayıp, karşıdakinden bir bok olmayacağını anlatan küfürlü bir söz. doğası gereği olmayacak bir şeyi örnek verip ardından seni onunla aynı kefeye koyar.

burada lafın tokadı şuradadır, eşek siki ne kadar uzunsa uzasın zurna olmaz, sen de ne kadar uğraşırsan uğraş adam olmazsın demeye getirir. karşıdakini doğrudan umutsuz vaka ilan eden, ağır ama temiz vuran bir sözdür. kısacası imkansızı mümkün sayarsak belki senden de bir halt çıkar, ama gerçek dünyada ikisi de aynı derecede zor görünür.

(bkz:her şeyden kaval olsa, eşek sikinden zurna olur)

ortada doğru dürüst bir malzeme, sebep ya da koz yokken, karşıdakine saldırıp rezil etmeye çalışmanın boşluğunu anlatan küfürlü bir söz. elime kullanacak bir bok bile vermedin ki seni onunla rezil edeyim.

kavga etmek ya da laf sokmak için bile elde tutulur bir sebep gerekmesidir. adam o kadar boş, o kadar silik ki yüzüne sürülecek bir pislik bile çıkaramamış. söz biraz hakaret, biraz da değersiz görme taşır, çünkü karşındaki öyle bir vasatlıktadır ki ona karşı kullanılacak malzeme bile üretmez. kısacası bazen insanı bozmak istersin ama ortada çalacak bok bulamazsın, o derece yok hükmündedir.