0
madem biliyorsun götünün huyunu, niye içtin turşunun suyunu?
kendi aptallığını bile bile aynı hatayı yapanlara söylenen klasik cümle, pek bilmeyende yokturdur ama arşivde olmazsa olmaz diye yazayım istedim.

bu arada turşu suyu ve şalgamın vardır böyle bir etkisi. cümle olduğu gibi de gayet kullanılabilirdir bundan dolayı.
0
şeytan boş kalınca çocuğunu sikermiş
boş boş durmak çokda iyi değil, bazen hiç olmadık şeylere sararsın, şeytana bile yaramaz boş kalmak, boş beleş adamlara.

boşluk insanı deli eder, zarar verir. şeytan gibi bir yaratık bile işsizlikten akrabasına musallat olur, bir şeylerle meşgul olmak lazım yoksa şeytan gibi kendi kendine bela açarsın.
0
kediye demişler bokun derman, sıçmış üstünü kapatmış
eline geçen değeri paylaşmayıp kendi çıkarına saklayan, duyduğu övgüyle elindekini gizlice stoklayan tipleri anlatan küfürlü bir söz. elindeki bokun kıymetlendiğini duyunca, millet görmesin de sadece kendine kalsın diye hemen üstünü örtmüş.

taşak geçilen şey, hem her lafa kanan kafa hem de işe yarar deneni paylaşmayıp üstüne yatan fırsatçılıktır. kedi normalde de bokunu kapatır ama bu sözde işi daha da kurnazlığa biner, bok ilaç oldu diye malı saklar gibi davranır. kısacası biri bir şeye değer biçti mi, açgözlü mal da onu nimet sanıp üstünü örter, sonra kendi hazinesiymiş gibi bekçilik yapar.

(bkz:kargaya bokun ilaç demişler, kırk yıl sıçmamış)
0
kargaya bokun ilaç demişler, kırk yıl sıçmamış
duyduğu her lafa kanan, elindeki şeyi gereğinden fazla değerli sanıp işi abartan tipleri anlatan küfürlü bir mecaz.

biri gelip senin saçmalığını övünce, onu nimet bellemişsin, elindekini ne işe yaradığını unutup kutsamaya başlamışsın. bokun bile gazla değer kazanması ve malın da buna inanıp normal davranmayı bırakması. biraz övgüyle kendini bulunmaz hint kumaşı sananların, en basit şeyi bile abartıp kasmasının küfürlü özeti gibi çalışır.
0
tavşan sikini dağa taşa sürtmüş, bütün dağları ben siktim demiş
ufak bir şeyi abartıp kendine dev başarı hikayesi yazan, küçücük temasları büyük icraat diye anlatan tipleri anlatan küfürlü bir söz.

ortada doğru dürüst bir icraat yok ama anlatırken destan yazıyor. burada dalga geçilen şey, küçücük bir temasla koca işi sahiplenme yüzsüzlüğüdür. tavşan gibi minicik bir sikle dağa taşa sürtünüp sonra bütün coğrafyayı fethetmiş gibi konuşmak, tam şişirme özgüven işidir. kısacası yaptığı şey sürtünmekten ibaret olanın, sonucu fetih diye pazarlamasını tiye alan küfürlü bir laf.
0
yüz verdik eşşeğe, alnımıza değdi taşşağı
birine fazla yüz verince haddini aşıp saygısızlık yapacağını anlatan küfürlü bir mecaz.

yüz verdik eşşeğe, alnımıza değdi taşşağı, yani eşeğe biraz ilgi gösterdin mi, hemen taşaklarını alnına değdirecek kadar yakınlaşır, haddini aşar. çünkü eşek gibi birine yüz verirsen, o da taşaklarıyla teşekkür eder, yüz verme, yoksa alnın taşak iziyle dolar. küfürle karışık pişmanlık, eşek anatomisiyle saygıyı tiye alma klasiği.
0
şaşkın ördek başını bırakır, götünden dalar
ne yaptığını bilmeden panikle hareket edenin, en basit işi bile eline yüzüne bulaştıracağını anlatan küfürlü bir söz.

şaşkın ördek başını bırakır, götünden dalar, yani normalde suya nasıl girileceği belliyken, panikleyen mal tersini yapıp işi rezilliğe çevirir. burada anlatılan şey, şaşkınlığın insanı en temel akıldan bile mahrum bırakmasıdır. öyle bir afallarsın ki yön duygun kayar, başla yapılacak işi götle yapmaya kalkarsın. söz de tam bununla taşak geçer, telaş arttıkça hareket düzelmez, daha da saçma bir hal alır. kısacası akıl gidince ördek bile düzgün dalamaz, geriye sadece götünden giriş kalır.
0
her şeyden kaval olsa, eşek sikinden zurna olur
her malzemeden bir bok çıkmayacağını, her şeyin de işe yarar sanılmaması gerektiğini anlatan küfürlü bir söz. sırf bir şeye benziyor diye her şeyden işe yarar bir alet çıkmaz. mantık bu kadar gevşerse, elde ne varsa sanat eseri diye kakalamaya başlarsın. kalitesiz malı zorlayarak değerli göstermeye çalışan kafadır. eşek siki de uzun diye zurna olmaz, her uzayan şey enstrüman diye övülmez. kısacası her boktan bir şey üretilecek diye bir kural yok, bazı şeyler dümdüz boktur ve olduğu gibi kalmalıdır.
0
sik sahibini tanırmış
gücün, malın ya da yetkinin sonunda dönüp dolaşıp gerçek sahibine hizmet edeceğini, emanet duran şeyin ise her zaman belli olacağını anlatan küfürlü bir söz. ortalıkta ne kadar başıboş gezer gibi görünse de, iş ciddiye binince kimin malı olduğu hemen belli olur.

burada anlatılan şey, bir şeyin asıl bağlı olduğu yeri şaşırmamasıdır. emanet elde duran da, geçici güç taşıyan da eninde sonunda öz yerine döner. söz biraz taşaklı, biraz da sahiplik duygusuyla söylenir, çünkü herkes oynuyor gibi görünse de bazı şeyler yabancıyı kabul etmez, varacağı yeri bilir. kısacası sik bile sahibini tanıyorsa, insan da haddini ve yerini bilecek.
0
dut ağacı dut verir, yemesi tat verir, yiyeceksen saya saya ye, sonra hesabını göt verir
işin keyfi başta tatlı gelse de, ölçüsüzce girişilen her bokun sonunda ağır bir bedel çıkaracağını anlatan küfürlü bir söz.

dut ağacı dut verir, yemesi tat verir, yiyeceksen saya saya ye, sonra hesabını göt verir, yani başta ağız sulandıran şeyin sonu çoğu zaman göte dayanır. burada mesele dut değil, insanın tatlı diye önüne geleni ölçüsüzce götürmesidir. yerken zevk alırsın ama işin sonrası bağırsakta, midede ya da cebinde patlar, faturayı da göt öder. söz biraz yeme içme üstünden yürür gibi görünür ama aslında her türlü aşırılığa gider, tatlı gelen her bokun bir çıkış sancısı vardır.
0
tay sikildiği çayırı özlermiş
birde bunun "siken yaranır" versiyonu var oda çok farklı bi anlama gelmez ama bu daha etkilisi, bazen insan eziyet gördüğü yere bile hasret duyar bu alışkanlıkmı yoksa mazoşizm mi bilinmez ama var böyle bir durum.

sikilmekten kurtulduğun çayırdan uzak dur, yoksa özlemekten çayırda otlarsın.
0
götümüze yılan kaçmış, çıkaracak leylek arıyoruz
başına büyük bir bela almışken, onu çözmek için daha da saçma, riskli ve abuk sabuk çarelere sarılmayı anlatan küfürlü bir söz. zaten başına gelen iş başlı başına felaket ama çözüm diye baktığın şey de ayrı bir rezillik.

panikle insanın mantığını tamamen kaybetmesidir. yılanı götüne sokacak kadar kötü bir duruma düşmüşsün, bir de bunu çıkaracak diye leylek peşine düşüyorsun, sanki derdin azmış gibi yenisini çağırıyorsun. söz, boktan bir sorunu daha da saçma bir yöntemle çözmeye kalkmanın küfürlü özetidir. bazen bela tek gelmez, insan kendi eliyle üstüne kanatlısını da çağırır.
0
değirmende doğan sıçan gök gürültüsünden korkmaz
gürültünün, hengamenin ve zorluğun içinde büyüyen insanın sonradan çıkan tantanadan kolay kolay korkmayacağını anlatan küfürlü bir söz. yani çocukluğunu takır tukur taşların, unun, tozun, gürültünün içinde geçiren hayvanı sonradan gelen patırtı ürkütmez.

bokun içinde pişenin sonradan gelen sıkıntıya eyvallah etmemesidir. hayat seni en başta değirmenin uğultusunda yoğurduysa, dışarıdaki gök gürültüsü sana masal gibi gelir. kısacası zorluğa alışan adamı her sesle sindiremezsin, çünkü o daha beterinin içinde sıçıp büyümüştür.
0
gün gelir devran döner horoz domalır tavuk gömer
zamanla roller değişir ve ezilenin ezeni alt edeceğini anlatan küfürlü bir mecaz.

vaktiyle horoz tavuğu gömüyorsa, devran dönünce tavuk horozu domaltıp gömer, intikam soğuk yenir hesabı. çünkü hayat tekerlek gibi döner, bugün horozsan yarın domalırsın, tavuk gibi birine fırsat verme yoksa sikilirsin. küfürle karışık adalet, tavuk horoz anatomisiyle rol reversalını tiye alma klasiği.
0
gönül sikilmek isterse, çalı dibinde bahane çok olur
insan bir şeye heves etti mi, en saçma bahaneyi bile kendine makul gösterip gidip boka bulaşacağını anlatan küfürlü bir söz.

canın çekti mi akıl hemen kılıf üretmeye başlar. ortada mantıklı bir sebep olmasa bile, insan hevesinin peşine düşmek için çalı dibini bile fırsata çevirir. burada anlatılan şey, bahanenin dışarıda değil insanın içinde üretildiğidir. gönül bir kere yamuldu mu, rezilliğe giden yolu süsler püsler, sonra da sanki mecbur kalmış gibi davranır. kısacası istek ağır bastı mı, çalı dibi bile bahane olur, insan da kendi sikilmesine kendi yol yapar.
0
çıplak götle koşulmaz
altyapısı, koruması ya da dayanağı olmadan gaza gelip işe kalkışanın yarı yolda perişan olacağını anlatan küfürlü bir söz. çıplak götle koşulmaz, çünkü hevesin ne kadar büyük olursa olsun, götün açıkta kaldı mı ilk sürtünmede canın yanar. yani hazırlığın yok, cebin boş, planın eksik ama yine de koşa koşa işe dalıyorsan, sonunda rezillik kaçınılmaz olur.

anlatılmak istnen cesaretin tek başına yetmediğidir. insan biraz donunu, biraz hesabını, biraz da tedbirini kuşanır, ondan sonra depar atar. yoksa çıplak götle girişilen her iş, yolun ortasında yanık, pişmanlık ve boktan bir geri dönüşle biter.
0
ayranın yok içmeye, atla gidersin sıçmaya
elde avuçta bir şey yokken, gösterişe ve lükse kasan tipleri anlatan küfürlü bir söz. yani en temel ihtiyacını bile zor karşılıyorsun ama iş bok taşımaya gelince paşa gibi at arıyorsun. fakirliğin değil, yokluk içinde bile artistlik yapma hevesiyle dalga geçilir.

cebinde ayran parası yokken sıçmaya bile konfor isteyen adam, önceliği götünden belirliyordur. kısacası hava büyük, imkan küçük, sonuç yine bok ama ambalajı şatafatlı.
0
yarı yar olanın yar sarar yarasını, yarı yar olmayanın felek siker anasını
insanın yanında derdini paylaşacak biri varsa yarasının daha kolay sarılacağını, kimsesiz kalanın ise hayat tarafından acımasızca ezileceğini anlatan küfürlü bir söz. yanında sana sahip çıkan birin varsa hayatın açtığı yara biraz olsun kapanır. ama kimsen yoksa, felek gelir ananı da seni de beller. burada yar hem sevgiliyi hem yoldaşı temsil eder, felek de fırsat kollayan orospu çocuğu hayatın ta kendisidir.

sözün özü şudur, insan tek başına kaldı mı darbe iki kat vurur, ama yanında yarın varsa bokun içinde bile bir el tutar seni.