0
madem biliyorsun götünün huyunu, niye içtin turşunun suyunu?
kendi aptallığını bile bile aynı hatayı yapanlara söylenen klasik cümle, pek bilmeyende yokturdur ama arşivde olmazsa olmaz diye yazayım istedim.

bu arada turşu suyu ve şalgamın vardır böyle bir etkisi. cümle olduğu gibi de gayet kullanılabilirdir bundan dolayı.
0
şeytan boş kalınca çocuğunu sikermiş
boş boş durmak çokda iyi değil, bazen hiç olmadık şeylere sararsın, şeytana bile yaramaz boş kalmak, boş beleş adamlara.

boşluk insanı deli eder, zarar verir. şeytan gibi bir yaratık bile işsizlikten akrabasına musallat olur, bir şeylerle meşgul olmak lazım yoksa şeytan gibi kendi kendine bela açarsın.
0
eşeğin sikinden zurna olursa, senden de adam olur
olmayacak şeyleri peş peşe sıralayıp, karşıdakinden bir bok olmayacağını anlatan küfürlü bir söz. doğası gereği olmayacak bir şeyi örnek verip ardından seni onunla aynı kefeye koyar.

burada lafın tokadı şuradadır, eşek siki ne kadar uzunsa uzasın zurna olmaz, sen de ne kadar uğraşırsan uğraş adam olmazsın demeye getirir. karşıdakini doğrudan umutsuz vaka ilan eden, ağır ama temiz vuran bir sözdür. kısacası imkansızı mümkün sayarsak belki senden de bir halt çıkar, ama gerçek dünyada ikisi de aynı derecede zor görünür.

(bkz:her şeyden kaval olsa, eşek sikinden zurna olur)
0
ne sıçtın elime, ne çalayım yüzüne
ortada doğru dürüst bir malzeme, sebep ya da koz yokken, karşıdakine saldırıp rezil etmeye çalışmanın boşluğunu anlatan küfürlü bir söz. elime kullanacak bir bok bile vermedin ki seni onunla rezil edeyim.

kavga etmek ya da laf sokmak için bile elde tutulur bir sebep gerekmesidir. adam o kadar boş, o kadar silik ki yüzüne sürülecek bir pislik bile çıkaramamış. söz biraz hakaret, biraz da değersiz görme taşır, çünkü karşındaki öyle bir vasatlıktadır ki ona karşı kullanılacak malzeme bile üretmez. kısacası bazen insanı bozmak istersin ama ortada çalacak bok bulamazsın, o derece yok hükmündedir.
0
fukaraya sik vermişler, bana taşakları ağır geldi demiş
eline geçen nimetin kıymetini bilmeyip, yokluk içinde bile şımarıklık ve nankörlük yapan tipleri anlatan küfürlü bir söz. ortada doğru dürüst bir şeyin yokken eline geçenle yetinmek yerine, bir de nazlanıp kusur arıyorsun. burada taşak geçilen şey, yokluktan çıkıp rahat yüzü görmeden kapris kasan kafadır. adam sik bulmuş ama derdi yine bitmemiş, bu sefer de taşakların ağırlığına laf ediyor. kısacası bazıları yoksulluktan değil, doymak bilmeyen memnuniyetsizlikten perişandır, eline ne verirsen ver yine bir yerinden mızmızlanır.
0
gün gelir devran döner horoz domalır tavuk gömer
zamanla roller değişir ve ezilenin ezeni alt edeceğini anlatan küfürlü bir mecaz.

vaktiyle horoz tavuğu gömüyorsa, devran dönünce tavuk horozu domaltıp gömer, intikam soğuk yenir hesabı. çünkü hayat tekerlek gibi döner, bugün horozsan yarın domalırsın, tavuk gibi birine fırsat verme yoksa sikilirsin. küfürle karışık adalet, tavuk horoz anatomisiyle rol reversalını tiye alma klasiği.
0
tay sikildiği çayırı özlermiş
birde bunun "siken yaranır" versiyonu var oda çok farklı bi anlama gelmez ama bu daha etkilisi, bazen insan eziyet gördüğü yere bile hasret duyar bu alışkanlıkmı yoksa mazoşizm mi bilinmez ama var böyle bir durum.

sikilmekten kurtulduğun çayırdan uzak dur, yoksa özlemekten çayırda otlarsın.
0
çıplak götle koşulmaz
altyapısı, koruması ya da dayanağı olmadan gaza gelip işe kalkışanın yarı yolda perişan olacağını anlatan küfürlü bir söz. çıplak götle koşulmaz, çünkü hevesin ne kadar büyük olursa olsun, götün açıkta kaldı mı ilk sürtünmede canın yanar. yani hazırlığın yok, cebin boş, planın eksik ama yine de koşa koşa işe dalıyorsan, sonunda rezillik kaçınılmaz olur.

anlatılmak istnen cesaretin tek başına yetmediğidir. insan biraz donunu, biraz hesabını, biraz da tedbirini kuşanır, ondan sonra depar atar. yoksa çıplak götle girişilen her iş, yolun ortasında yanık, pişmanlık ve boktan bir geri dönüşle biter.
0
ayranın yok içmeye, atla gidersin sıçmaya
elde avuçta bir şey yokken, gösterişe ve lükse kasan tipleri anlatan küfürlü bir söz. yani en temel ihtiyacını bile zor karşılıyorsun ama iş bok taşımaya gelince paşa gibi at arıyorsun. fakirliğin değil, yokluk içinde bile artistlik yapma hevesiyle dalga geçilir.

cebinde ayran parası yokken sıçmaya bile konfor isteyen adam, önceliği götünden belirliyordur. kısacası hava büyük, imkan küçük, sonuç yine bok ama ambalajı şatafatlı.
0
yarı yar olanın yar sarar yarasını, yarı yar olmayanın felek siker anasını
insanın yanında derdini paylaşacak biri varsa yarasının daha kolay sarılacağını, kimsesiz kalanın ise hayat tarafından acımasızca ezileceğini anlatan küfürlü bir söz. yanında sana sahip çıkan birin varsa hayatın açtığı yara biraz olsun kapanır. ama kimsen yoksa, felek gelir ananı da seni de beller. burada yar hem sevgiliyi hem yoldaşı temsil eder, felek de fırsat kollayan orospu çocuğu hayatın ta kendisidir.

sözün özü şudur, insan tek başına kaldı mı darbe iki kat vurur, ama yanında yarın varsa bokun içinde bile bir el tutar seni.
0
tavşan sikini dağa taşa sürtmüş, bütün dağları ben siktim demiş
ufak bir şeyi abartıp kendine dev başarı hikayesi yazan, küçücük temasları büyük icraat diye anlatan tipleri anlatan küfürlü bir söz.

ortada doğru dürüst bir icraat yok ama anlatırken destan yazıyor. burada dalga geçilen şey, küçücük bir temasla koca işi sahiplenme yüzsüzlüğüdür. tavşan gibi minicik bir sikle dağa taşa sürtünüp sonra bütün coğrafyayı fethetmiş gibi konuşmak, tam şişirme özgüven işidir. kısacası yaptığı şey sürtünmekten ibaret olanın, sonucu fetih diye pazarlamasını tiye alan küfürlü bir laf.
0
şaşkın ördek başını bırakır, götünden dalar
ne yaptığını bilmeden panikle hareket edenin, en basit işi bile eline yüzüne bulaştıracağını anlatan küfürlü bir söz.

şaşkın ördek başını bırakır, götünden dalar, yani normalde suya nasıl girileceği belliyken, panikleyen mal tersini yapıp işi rezilliğe çevirir. burada anlatılan şey, şaşkınlığın insanı en temel akıldan bile mahrum bırakmasıdır. öyle bir afallarsın ki yön duygun kayar, başla yapılacak işi götle yapmaya kalkarsın. söz de tam bununla taşak geçer, telaş arttıkça hareket düzelmez, daha da saçma bir hal alır. kısacası akıl gidince ördek bile düzgün dalamaz, geriye sadece götünden giriş kalır.
0
kediye demişler bokun derman, sıçmış üstünü kapatmış
eline geçen değeri paylaşmayıp kendi çıkarına saklayan, duyduğu övgüyle elindekini gizlice stoklayan tipleri anlatan küfürlü bir söz. elindeki bokun kıymetlendiğini duyunca, millet görmesin de sadece kendine kalsın diye hemen üstünü örtmüş.

taşak geçilen şey, hem her lafa kanan kafa hem de işe yarar deneni paylaşmayıp üstüne yatan fırsatçılıktır. kedi normalde de bokunu kapatır ama bu sözde işi daha da kurnazlığa biner, bok ilaç oldu diye malı saklar gibi davranır. kısacası biri bir şeye değer biçti mi, açgözlü mal da onu nimet sanıp üstünü örter, sonra kendi hazinesiymiş gibi bekçilik yapar.

(bkz:kargaya bokun ilaç demişler, kırk yıl sıçmamış)
0
fakiri çuvala koymuşlar, siki dışarıda kalmış
yokluk içindeki adamın elinden her şey alınsa da, elde avuçta kalan tek şeyle yine ortada kalmasını anlatan küfürlü bir söz. adamı toparlayıp kaldırmışsın ama rezilliği yine tam kapanmamış.

burada anlatılan şey, fukaranın ne yapsa tam toparlanamaması, bir yerden mutlaka açık vermesidir. çuvala girse de düzgün sığmaz, elde kalan son parçası da çıkar ortada sallanır. söz hem yoksulluğu hem de talihsizliği taşaklı bir dille anlatır, çünkü bazı adamın kaderi öyle yamuktur ki üstünü örtsen bile ayıbı dışarıda kalır. kısacası fukaranın derdi bitmez, toparlasan da bir ucu yine bok gibi dışarı taşar.
0
eşek ölecek ters dönecek de siki güneş görecek
gerçekleşme olasılığının çok düşük olduğu durumlarda kullanılan küfürlü bir mecaz. o işin oması için kıyamet kopması lazım, bazen eşek gibi çalışsanda o sik asla güneş görmez, hayatın acı gerçeğidir buda.

bazen bazı gerçekleri olduğu gib kabul etmek lazım.
0
hızlı giden atın boku seyrek düşermiş
aceleye getirilen işin özensiz, eksik ve dayanıksız olacağını anlatan küfürlü bir atasözü.

çok hız yapınca geride iz bile doğru dürüst kalmaz, yapılan iş de üstünkörü olur. ortada hareket vardır ama bereket yoktur, sonuç desen iki yağmurda akıp gider. burada dalga geçilen şey, hızlı olmayı marifet sanan aceleci kafadır. sanki çabuk bitince iyi yapmış gibi gezer ama elinden çıkan şeyin tadı da yok, kalıcılığı da yok. kısacası apar topar yapılan işten hayır gelmez, bok bile düzgün düşmez.
0
ayı bocaladığında yavruları taşaklarıyla oynarmış
güçlü görünen biri zora düştüğünde, normalde ses edemeyenlerin bile cesaret bulup üstüne çıkacağını anlatan küfürlü bir söz.

yani ayı güçlü ve heybetliyken kimse yanaşamaz ama sendeledi mi en yakını bile taşak geçmeye başlar. burada anlatılan şey, kudret sarsılınca saygının da hızla buhar olmasıdır. dün önünde el pençe duranlar, bugün taşaklarınla oyuncak gibi uğraşır. sözün olayı, otorite düşmeye başlayınca en küçüğün bile hadsizleşmesini, ayı ve taşak üzerinden küfürlü bir dille anlatmasıdır.
0
ağzıyla kuş, götüyle güvercin tutsa bitmiştir
birinin ne yaparsa yapsın artık gözden düştüğünü, kendini toparlasa bile boşuna uğraştığını anlatan küfürlü bir söz. adam isterse bütün sirk numaralarını aynı anda yapsın, yine de gözünde bir boka yaramaz hale gelmiştir. burada mesele beceri değil, kredinin tamamen tükenmiş olmasıdır. öyle bir noktaya gelinmiştir ki ne kadar efor harcarsa harcasın, yaptığı her şey nafile görünür. kuşu ağzıyla tutması ayrı rezillik, güvercini götüyle yakalaması ayrı marifet ama yine de toparlayamaz; çünkü bazıları bir kere sıçtı mı, üstünü parfümle kapatsa da bok kokusu kalır.