tüm zamanlar popüler

kendi aptallığını bile bile aynı hatayı yapanlara söylenen klasik cümle, pek bilmeyende yokturdur ama arşivde olmazsa olmaz diye yazayım istedim.

bu arada turşu suyu ve şalgamın vardır böyle bir etkisi. cümle olduğu gibi de gayet kullanılabilirdir bundan dolayı.

herkesin yaptığı yanlışa ortak olmayınca aslında yanlışı onlar değilde sen yapıyormuşsun gibi suçlama şeysi.

herkes osurduğunda siz siz olun sıçmayın, osurmayın!

derdi tasası olmayanlar için kullanılır, gamsız arkadaşınıza söylemelik.

boş boş durmak çokda iyi değil, bazen hiç olmadık şeylere sararsın, şeytana bile yaramaz boş kalmak, boş beleş adamlara.

boşluk insanı deli eder, zarar verir. şeytan gibi bir yaratık bile işsizlikten akrabasına musallat olur, bir şeylerle meşgul olmak lazım yoksa şeytan gibi kendi kendine bela açarsın.

bir işin hazırlığı ya da kaynağı çok uzaklarda yürürken, etkisinin ya da tantanasının bambaşka yerde görüldüğünü anlatan küfürlü bir söz. işin asıl emeği, hazırlığı, zahmeti uzak diyarlarda döner ama cakasını başka biri gelip burada sallar. biri nal çakar, öteki taşak geçer gibi ortada gezer.

burada anlatılan şey, emekle gösterişin aynı yerde olmamasıdır. işin mutfağında başkası sürünür, havasını başka biri basar. kısacası nal fizan'da çakılır, ama sik sallama kısmı her zamanki gibi en rahat yerde yapılır.

ağız gevşedikçe muhabbetin ölçüsünün kaçacağını, insanın konuşa konuşa kendini zor duruma sokacağını anlatan küfürlü bir söz. muhabbet uzadıkça insan kendini tutamaz, ağzından çıkanla bir yerlerini de açığa verir. önce iki kelime edilir, sonra iş büyür, sır çıkar, açık verilir, en sonunda da göt ortada kalır.

fazla konuşmanın insanı ele vermesidir. dilin ayarı kaçtı mı, başta sadece laf saçıyorsun sanırsın ama biraz sonra rezilliğini de kendi elinle sergilersin. kısacası her gevezeliğin sonu bilgi değil, bazen dümdüz göt açıklığıdır.

arzunun ve fırsatın denk geldiği yerde, işlerin fazla zorlamaya gerek kalmadan kendiliğinden yürüdüğünü anlatan küfürlü bir söz. ortada heves de varsa fırsat da varsa, kimse ekstra naz yapmaz, iş zaten kendiliğinden ilerler.

bazı durumların zorlamayla değil uygun ortamla yürür. nasip oluştu mu uçkur çözmek için ayrı çabaya bile gerek kalmaz. biraz cinsellik, biraz kader, biraz da fırsatçılık kokan bu söz, istekle imkan birleşince insanın ne kadar hızlı gevşediğini küfürlü bir dille tiye alır.

yokluk içindeki adamın elinden her şey alınsa da, elde avuçta kalan tek şeyle yine ortada kalmasını anlatan küfürlü bir söz. adamı toparlayıp kaldırmışsın ama rezilliği yine tam kapanmamış.

burada anlatılan şey, fukaranın ne yapsa tam toparlanamaması, bir yerden mutlaka açık vermesidir. çuvala girse de düzgün sığmaz, elde kalan son parçası da çıkar ortada sallanır. söz hem yoksulluğu hem de talihsizliği taşaklı bir dille anlatır, çünkü bazı adamın kaderi öyle yamuktur ki üstünü örtsen bile ayıbı dışarıda kalır. kısacası fukaranın derdi bitmez, toparlasan da bir ucu yine bok gibi dışarı taşar.

ne yaptığını bilmeden panikle hareket edenin, en basit işi bile eline yüzüne bulaştıracağını anlatan küfürlü bir söz.

şaşkın ördek başını bırakır, götünden dalar, yani normalde suya nasıl girileceği belliyken, panikleyen mal tersini yapıp işi rezilliğe çevirir. burada anlatılan şey, şaşkınlığın insanı en temel akıldan bile mahrum bırakmasıdır. öyle bir afallarsın ki yön duygun kayar, başla yapılacak işi götle yapmaya kalkarsın. söz de tam bununla taşak geçer, telaş arttıkça hareket düzelmez, daha da saçma bir hal alır. kısacası akıl gidince ördek bile düzgün dalamaz, geriye sadece götünden giriş kalır.

gerçekleşme olasılığının çok düşük olduğu durumlarda kullanılan küfürlü bir mecaz. o işin oması için kıyamet kopması lazım, bazen eşek gibi çalışsanda o sik asla güneş görmez, hayatın acı gerçeğidir buda.

bazen bazı gerçekleri olduğu gib kabul etmek lazım.

eline geçen değeri paylaşmayıp kendi çıkarına saklayan, duyduğu övgüyle elindekini gizlice stoklayan tipleri anlatan küfürlü bir söz. elindeki bokun kıymetlendiğini duyunca, millet görmesin de sadece kendine kalsın diye hemen üstünü örtmüş.

taşak geçilen şey, hem her lafa kanan kafa hem de işe yarar deneni paylaşmayıp üstüne yatan fırsatçılıktır. kedi normalde de bokunu kapatır ama bu sözde işi daha da kurnazlığa biner, bok ilaç oldu diye malı saklar gibi davranır. kısacası biri bir şeye değer biçti mi, açgözlü mal da onu nimet sanıp üstünü örter, sonra kendi hazinesiymiş gibi bekçilik yapar.

(bkz:kargaya bokun ilaç demişler, kırk yıl sıçmamış)

ufak bir şeyi abartıp kendine dev başarı hikayesi yazan, küçücük temasları büyük icraat diye anlatan tipleri anlatan küfürlü bir söz.

ortada doğru dürüst bir icraat yok ama anlatırken destan yazıyor. burada dalga geçilen şey, küçücük bir temasla koca işi sahiplenme yüzsüzlüğüdür. tavşan gibi minicik bir sikle dağa taşa sürtünüp sonra bütün coğrafyayı fethetmiş gibi konuşmak, tam şişirme özgüven işidir. kısacası yaptığı şey sürtünmekten ibaret olanın, sonucu fetih diye pazarlamasını tiye alan küfürlü bir laf.

aceleye getirilen işin özensiz, eksik ve dayanıksız olacağını anlatan küfürlü bir atasözü.

çok hız yapınca geride iz bile doğru dürüst kalmaz, yapılan iş de üstünkörü olur. ortada hareket vardır ama bereket yoktur, sonuç desen iki yağmurda akıp gider. burada dalga geçilen şey, hızlı olmayı marifet sanan aceleci kafadır. sanki çabuk bitince iyi yapmış gibi gezer ama elinden çıkan şeyin tadı da yok, kalıcılığı da yok. kısacası apar topar yapılan işten hayır gelmez, bok bile düzgün düşmez.

her malzemeden bir bok çıkmayacağını, her şeyin de işe yarar sanılmaması gerektiğini anlatan küfürlü bir söz. sırf bir şeye benziyor diye her şeyden işe yarar bir alet çıkmaz. mantık bu kadar gevşerse, elde ne varsa sanat eseri diye kakalamaya başlarsın. kalitesiz malı zorlayarak değerli göstermeye çalışan kafadır. eşek siki de uzun diye zurna olmaz, her uzayan şey enstrüman diye övülmez. kısacası her boktan bir şey üretilecek diye bir kural yok, bazı şeyler dümdüz boktur ve olduğu gibi kalmalıdır.

gücün, malın ya da yetkinin sonunda dönüp dolaşıp gerçek sahibine hizmet edeceğini, emanet duran şeyin ise her zaman belli olacağını anlatan küfürlü bir söz. ortalıkta ne kadar başıboş gezer gibi görünse de, iş ciddiye binince kimin malı olduğu hemen belli olur.

burada anlatılan şey, bir şeyin asıl bağlı olduğu yeri şaşırmamasıdır. emanet elde duran da, geçici güç taşıyan da eninde sonunda öz yerine döner. söz biraz taşaklı, biraz da sahiplik duygusuyla söylenir, çünkü herkes oynuyor gibi görünse de bazı şeyler yabancıyı kabul etmez, varacağı yeri bilir. kısacası sik bile sahibini tanıyorsa, insan da haddini ve yerini bilecek.

işin keyfi başta tatlı gelse de, ölçüsüzce girişilen her bokun sonunda ağır bir bedel çıkaracağını anlatan küfürlü bir söz.

dut ağacı dut verir, yemesi tat verir, yiyeceksen saya saya ye, sonra hesabını göt verir, yani başta ağız sulandıran şeyin sonu çoğu zaman göte dayanır. burada mesele dut değil, insanın tatlı diye önüne geleni ölçüsüzce götürmesidir. yerken zevk alırsın ama işin sonrası bağırsakta, midede ya da cebinde patlar, faturayı da göt öder. söz biraz yeme içme üstünden yürür gibi görünür ama aslında her türlü aşırılığa gider, tatlı gelen her bokun bir çıkış sancısı vardır.

nasip ve fırsat bir kere oluştu mu, işi olduracak şeyin en uzak yerden bile çıkıp geleceğini anlatan küfürlü bir söz. kader bir şeye kapı açtı mı aradığın fırsat burnunun dibinden değil, dünyanın öbür ucundan bile gelir seni bulur. burada anlatılan şey, bazı işlerin zorlamayla değil nasiple yürümesidir. ortam oluşmuşsa, heves yerini bulmuşsa, gerisi uzak yakın dinlemez, bağdat'taki sik bile yolunu şaşırmadan gelir. söz biraz kadercilik, biraz da cinsellik üstünden yürür, ama özü şudur, nasip varsa mesafe işlemez, olmayacak sandığın şey bile olur.

(bkz:göt kısmetten çıkınca uçkur kendi çözülürmüş)

hazırlıksız işe girenin, iş ciddiye binince panikle çare aramasını anlatan küfürlü bir mecaz. en başta iki dakikalık hazırlık yapmadığın için, sonradan rezil gibi çözüm kovalamak zorunda kalırsın. taş burada son anda bulunan dandik kurtarıcıdır, ama mesele zaten o taş aratacak kadar salakça davranmandır. plansızlığın boklu sonucu, panikle eğilip bükülmenin atasözü olmuş hali.

başkalarına domalmamak için sağlam adımlarla ilerlemek lazım.

insan bir şeye heves etti mi, en saçma bahaneyi bile kendine makul gösterip gidip boka bulaşacağını anlatan küfürlü bir söz.

canın çekti mi akıl hemen kılıf üretmeye başlar. ortada mantıklı bir sebep olmasa bile, insan hevesinin peşine düşmek için çalı dibini bile fırsata çevirir. burada anlatılan şey, bahanenin dışarıda değil insanın içinde üretildiğidir. gönül bir kere yamuldu mu, rezilliğe giden yolu süsler püsler, sonra da sanki mecbur kalmış gibi davranır. kısacası istek ağır bastı mı, çalı dibi bile bahane olur, insan da kendi sikilmesine kendi yol yapar.

güçsüz, korumasız, saf olanı herkes kullanıp istismar edeceğini anlatan küfürlü bir mecaz.

külahsız deliyi herkes siker, yani deli gibi davranıp külahını başına takmazsan, millet sıraya girer seni sikmeye, koruma kalkanı olmadan meydanda kalmak gibi. espiri burada devreye girer, çünkü delilik bir külahla gizlenir ama külahsız olursan herkesin oyuncağı olursun.